အီလီဖတ္လယ္ဗီ(Eliphas Levi)
(8 February 1810 – 31 May 1875),
လယ္ဗီသည္၁၉ရာစုျပင္သစ္လူမ်ိဳးဂမ႓ီရဆရာတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။သူသည္ဘုန္းႀကီးလုပ္မည္ဟု ရည္ရြယ္ထားခဲ့ေသာ္လည္း တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ဘာသာေရးကိုစြန္႔လႊတ္ၿပီးေမွာ္ပညာဘက္သို႔လမ္းေၾကာင္းေျပာင္းသာြးခဲ့သည္။သူ၏တပည့္မ်ားကသူ႔ကိုျပဒါး႐ွင္လံုး၏လ်ိဳဝွတ္ခ်က္ကို သိ႐ွိသူဟု ယံုၾကည္ထားၾကသည္။သူသည္သေဘာတရားသမားတစ္ေယာက္မဟုတ္ေခ်။သူသည္ ၁၆ရာစုမွေမွာ္ဆရာႀကီးအဂၢရစ္ပါကိုတမလြန္တြင္ဆင့္ေခၚခဲ့ပံုအေၾကာင္း ေရးဖြဲ႔ခဲ့ဖူးသည္။သူသည္ေရာမတြင္ထံုးထမ္းအစဥ္အလာမ်ားမပါဘဲႏွင့္ ဖိႏွိတ္မူမ်ားကို အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိအေလးထားခဲ့သူျဖစ္သည္။သူ၏ The Ritual Of Transcendental Magic ဟူေသာ ဂႏၶာရီက်မ္းမွာ အလြန္ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေလသည္။
လယ္ဗီသည္ သူ၏စာအုပ္မ်ားကို အယ္လီဖတ္ လယ္ဗီ ဆိုေသာ နာမည္ျဖင့္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ျပည့္ျပည့္စံုစံုေျပာရလ်ွင္
သူသည္ ၁၈၃၀ေလာက္ကတည္းက သူေတာ္စင္ Sulpice ၏ ဘာသာေရးေက်ာင္းတြင္ တတ္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ေရာမန္ကတ္သလစ္ ပုေရာဟိတ္သို႔ဝင္ၿပီး ေလ့လာဖို႔ ျဖစ္လာခဲ့သည္။
ထိုဘုန္းေတာ္ႀကီးေကာလိပ္ကိုတတ္ေနစဥ္အတြင္း ၁၈၃၆ခုႏွစ္တြင္ ပညတ္ထားခဲ့မူ မ႐ွိပါဘဲႏွင့္
သူသည္ အခ်စ္တြင္ လဲျပိုက်ခဲ့ၿပီးထြက္ခါြခဲ့ရသည္။ထိုေနာက္
သူ၏ ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီႏွင့္ ႐ိုမန္တစ္ဝါဒီသူငယ္ခ်င္းမ်ားေနာက္လိုက္ရင္း သူသည္ ႏွစ္မ်ားကို
ကုန္ဆံုးေစခဲ့သည္။ထိုအခ်ိန္အေတာအတြင္း သူက ဆို႐ွယ္လစ္၏ မူလ အရင္းအျမစ္တစ္ခုဆီသို႔ လွည့္ခဲ့ျပန္သည္။ ထိုအရာမွာ Lamennaisအေရးအသားမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ကာ
တိက်ျပတ္သားမူ ျဖင့္ လွံုေဆာ္ေစခဲ့သည္။နီယို ကတ္သိုလစ္၏ ျသဇာအ႐ွိန္အဝါ႐ွိေသာ လယ္သမားေခၚင္းေဆာင္ လႈပ္႐ွားမူသည္လည္း ေရာမႏွင့္အတူ ႐ုတ္တရတ္ၿပိဳကြဲသာြးသည္။သူ၏လႈပ္႐ွားမူမ်ားေၾကာင့္ သူကို အျမင့္ဆံုးဒဏ္ေငြႏွင့္အတူ
႐ွစ္လေထာင္ဒဏ္က်ခံေစရန္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့သည္။
သူသည္ ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီကို အရမ္းႀကိဳက္ခဲ့သည္။ထိုေၾကာင့္ သူသည္ စစ္မွန္ေသာ ခရစ္ယာန္ဘာသာကဲ့သို႔ ဆို႐ွယ္လစ္ ဝါဒကိုျဖန္႔ခဲ့ၿပီး ခရစ္ေတာ္၏သင္ၾကားမူသည္ စာရိတၱပ်တ္ျပားေစသည္ဟုဆိုကာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းမ်ားကို ႐ႈတ္ခ်ခဲ့သည္။
[ ရည္ၫႊန္းကိုးကားမူ လိုအပ္ခဲ့သည္။ ]ထိုအခ်ိန္၌ အေရးႀကီးေသာ ဂုဏ္သေရ႐ွိေသာ အမ်ိဳးသား သူငယ္ခ်င္းမ်ားလည္း ပါဝင္ခဲ့သည္။
အမ်ိဳးသမီး Flora Tristan ၊ ေမွာ္ဆရာ Simonႏွင့္
ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီ Charley Fauvetyတို႔လည္း ပါဝင္ခဲ့သည္။
1840ခုႏွစ္၏ ျဖစ္ရပ္တြင္ ပိတ္ပင္ခ်ည္ေႏွာင္မူမ်ားသည္ Fourierist
လႈပ္႐ွားမူဆီသို႔ အေတာမသတ္ဘဲ ႀကီးထာြးလာခဲ့သည္။
Fourierist တြင္ ပံုႏွိတ္ထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး စစ္မွန္ေသာခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ အေနျဖင့္ Fourierဝါဒီမ်ားကို ခ်ီးက်ဳးခဲ့သည္။Fourieristစာၾကည့္တိုက္မ်ား အေနျဖင့္
သူ၏ စာအုပ္တိုင္းကို ပံုႏွိတ္ထုတ္ေဝခဲ့သည္။သူသည္ ကတ္သိုလစ္ေခတ္က Joseph de Maistre၏ အေရးအသားမ်ားဘက္သို႔ လွည့္ခဲ့ ျပန္သည္။
သူ၏ေရးသားမူမ်ားသည္ ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီမ်ား၏ ျဖစ္စဥ္တြင္ အလြန္တရာမွ လူသိမ်ားခဲ့သည္။
1848ခုႏွစ္တြင္ သူသည္ သူ၏ အရင္းအျမစ္အတြတ္
နာမည္ဆိုးျဖင့္ေက်ာ္ေဇာေသာ အသင္းတစ္ခုတြင္
ဦးေဆာင္သူ ျဖစ္လာခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ျငားလည္း ၎သည္ ဆို႐ွယ္လစ္၏ျပင္းျပေသာဆႏၵမ်ား၏ အဆံုးသတ္ကို
သက္ေသအထင္အ႐ွားေဖာ္ျပၿပီး အခိုင္အမာ ဆိုခဲ့သည္။
,သူဆိုခဲ့သည္မွာ ၎တို႔သည္ အျမင့္ဆံုးေသာ အားရစရာေကာင္းသည္ ျဖစ္ရပ္အေပၚတြင္ တင့္တိမ္ေရာင့္ရဲေနမည္။ထိုျဖစ္ရပ္မွာ လူအမ်ားၾကားတြင္ အာဇာနည္အျဖစ္အဆံုးသတ္ေၾကညာခြင့္ရၿပီး ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံရျခင္းမွာ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာရမူပင္ ျဖစ္သည္။
1851ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာတြင္ နပိုလီယံ (၃)သည္ အာဏသိမ္းမူတစ္ခုကို
ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။ယင္းက ဒုတိယသမၼတႏိူင္ငံကို
အဆံုးသတ္လိမ့္မည္ ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယအင္ပါယာကို ျမင့္မားမူေပးေစလိမ့္မည္။ထိုအခ်ိန္တြင္ အျခားေသာဆိုရွယ္လစ္ဝါဒီမ်ားစာြတို႔ကို တူညီလာေစသည္။လူတို႔က
အင္ပါယာကို ခုခံကာကြယ္ေနရသည္ကို ထပ္ကာ ထပ္ကာ
ျမင္ခဲ့ၿပီး အမ်ားျပည္သူႏွင့္ဆိုင္ေသာ အမိန္႔ကို ျပန္ခဲ့သည္။
1852ခုႏွစ္ ပါရီၿမိဳ႕တြင္ ဆို႐ွယ္လစ္၏ ဝါဒအမွန္ကဲ့သို႔
အစိုးရသစ္၏ လုပ္ေဆာင္မူကို ထပ္ၿပီး ခ်ီးမြမ္းခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ လယ္ဗီသည္ မၾကာခင္မွာပင္ အေျပာင္းအလဲမ႐ွိေသာ အာဏာ႐ွင္စနစ္ကို
စိတ္ပ်တ္လာခဲ့ၿပီး ၁၈၅၅ခုႏွစ္တြင္ အင္ပါယာကို ဆန္႔က်င္ေသာ စာမ်ား ထုတ္ေဝမူအတြတ္ အက်ဥ္းခ်ခံရေတာ့သည္။
မည္သို႔ပင္ျဖစ္ျဖစ္ လူထု၏ ေ့႐ွဆက္သာြးရမည့္ သေဘာထားမွာ
္ ေျပာင္းလဲမူ႐ွိခဲ့ေလသည္။
1845တြင္ လယ္ဗီသည္ သူတို႔ကိုယ္တိုင္
ခ်ဳပ္ခ်ယ္မူမွ လြတ္ေျမာက္လာေစရန္
လူထု၏ လုပ္ေဆာင္ေပးေသာ
အရည္အခ်င္းအေပၚ သံသယ႐ွိလာခဲ့သည္။သူေတာ္စင္
Simonians ကလည္း ထိုအတိုင္းခံစားခဲ့ရသည္။လယ္ဗီက Maistre သီယိုကရက္တစ္ စိတ္ကူးကို
ထူေထာင္ၿပီး ဝိညာဥ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၏ျသဇာအာဏာကို
အမိန္႔ေပးေခၚဆိုဖို႔အတြတ္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။1849ခုႏွစ္ ေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ကုန္ဆံုးသာြးၿပီးေနာက္တြင္ လယ္ဗီသည္ လံုးဝကို လက္ခံယံုၾကည္လာခဲ့သည္။ယင္းမွာ ထုထည္မ်ားသည္ သဟဇာတျဖစ္ေသာ အစီအစဥ္တစ္ခုကို ထူေထာင္ဖို႔အတြတ္ မစြမ္းေဆာင္ႏိူင္ေပ။သင္ၾကားပို႔ခ်မူ အလြန္လိုအပ္သည္။
(အျခားဆို႐ွယ္လစ္မ်ား၏ ျသဝါဒႏွင့္လည္း တူညီေနသည့္ အေတြးအျမင္သစ္ကို ေတာ္လွန္ေဖာ္ေဆာင္ေသာ အယူအဆမ်ိဳး ႐ွိေနေလသည္။)ဆို႐ွယ္လစ္တို႔၏ ႐ုန္းကန္လႈပ္႐ွားေနရေသာ
လုပ္ေဆာင္မူမ်ားသည္ ၁၈၄၈ခုႏွစ္၌ မေအာင္ျမင္မူျဖင့္သာ
တန္ျပန္လာခဲ့သည္။ထိုေနာက္ အစိုးရသစ္က ဖိႏွိတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္လာခဲ့သည္။
လယ္ဗီသည္ ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီမ်ား၏ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္လည္း
ပါဝင္ခဲ့သည္။ယင္းတြင္ သူငယ္ခ်င္းေဟာင္း Fauvetyကိုေတြ႔ခဲ့သည္။
1855-1856ခုႏွစ္၌
ထိုေနရာတြင္ သူက ပထမဆံုးအႀကိမ္အျဖစ္ အမ်ားေ့႐ွတြင္
သူ၏ ကဗၺလာဆိုင္ရာစိတ္ကူးကို ဝါဒျဖန္႔ခဲ့သည္ ။
(အထူးသျဖင့္ အမ်ားသိၿပီးေသာ သူ၏ အမည္ကိုသာ အသံုးျပဳခဲ့သည္။).
ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေတာင့္တင္းျခင္းမ်ားကို ျပဖို႔သက္သက္ မဟုတ္ဘဲႏွင့္ သူေတာ္စင္ ဆိုင္မြန္၏ စိတ္ကူးယဥ္ဆို႐ွယ္လစ္လမ္းစဥ္ေဟာင္းႏွင့္ Fourierists တို႔၏ၾကား၌
စကား အေခ်အတင္ေျပာခဲ့ရသည္။ကဗၺလာပညာ (သို႔မဟုတ္)ဆို႐ွယ္လစ္ဂ်ာနယ္တစ္ခုထဲမွ လ်ိဳဝွတ္ေသာ သိပၸံပညာဟူေသာ
ေမွာ္ဆိုင္ရာေခၚင္းစဥ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးဖို႔ ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီစာေရးဆရာတစ္ေယာက္သည္ ဘယ္လိုသဘာဝ႐ွိသည္ကို
လယ္ဗီက သူတို႔အတြတ္ ထင္႐ွားေစခဲ့သည္။ထိုသို႔ျဖင့္
ေမွာ္အေၾကာင္း သူ၏စိတ္ကူးမ်ားသည္ အေတာမသတ္ဘဲ ႀကီးထာြးလာသည္ကို ေသခ်ာေသာ လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ျပသခဲ့သည္။ထိုအရာကို ေမွာ္အျမင္ဆိုင္ရာ စိတ္ကူးမ်ားႏွင့္ ဆို႐ွယ္လစ္ဝါဒီမ်ား ဆံုစည္းၾကျခင္းအားျဖင့္
ထင္႐ွားစာြ သတိျပဳႏိူင္ခဲ့သည္။
Henri Delaage (1825–1882)
ႏွင့္ Jean du Potet de
Sennevoy (1796–1881)တို႔ကဲ့သို႔
ျသဇာအ႐ွိန္အဝါလႊမ္းမိုးေသာ စာေရးဆရာမ်ားလည္း ပါဝင္လာခဲ့သည္။
ျခားနားေသာ အေနအထားျဖစ္ဖို႔ ေမွာ္ပညာကို
ဝါဒျဖန္႔ ခဲ့ၿပီး ဆို႐ွယ္လစ္ပံုစံထက္ သာလြန္ေသာ
ကဗၺလာဆိုင္ရာ စိတ္ကူးမ်ားကို အုတ္ျမစ္ခ်ခဲ့သည္။
ေခတ္သစ္အေစာပိုင္း ေမွာ္ဆိုင္ရာ အရင္းအျမစ္မ်ားမွာ အမွန္တကယ္မဟုတ္ေသာ္လည္း အံျသဖြယ္ရာျဖစ္ခဲ့ၿပီး မၾကာခဏလည္း ခြၽတ္ယြင္းခ်က္မ်ား႐ွိခဲ့သည္။
ထိုအရာ၏ ျဖစ္ရပ္မွန္ကို ႐ွင္းျပခဲ့ပါသည္။ထိုသို႔ျဖင့္ ၁၉၅၀ခုႏွစ္၏
ေမွာ္ဆိုင္ရာ လက္ေတြ႔ျပဳလုပ္မူမ်ားတြင္
သူ၏ေမွာ္ဆိုင္ရာ သီအိုရီမွာ ဖြံၿဖိဳးလာခဲ့သည္။ သူသည္
စၾကာဝဠာႏွင့္ဆိုင္ေသာ ေလာကဓာတ္ပညာတစ္ခု၏ အေစာဆံုး သီအိုရီကို တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။ထိုေနာက္
1861ခုနွစ္တြင္ လယ္ဗီသည္ လန္ဒန္သို႔ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ သာြးေရာက္ခဲ့သည္။ေမွာ္ဆိုင္ရာ အလုပ္မ်ားကိုမူ လယ္ဗီအေနျဖင့္ ဒ႑ရီထဲမွ သေကၤတမ်ားႏွင့္ ပံုရိပ္မ်ားကို ထည့္သြင္းခဲ့သည္။
(ျမဴတန္၏ေမွာ္ဆရာဟူေသာ စာအုပ္ႏွစ္အုပ္ကို တည္းျဖတ္ၿပီး
ခ်ဲ့ထြင္ကာ ၁၈၄၇ခုႏွစ္တြင္ မူလအတိုင္းထုတ္ေဝခဲ့သည္။)
1898ခုႏွစ္ ကြယ္လြန္ခ်ိန္ထိ သူသည္ ပံုႏွိတ္ထုတ္ေဝခဲ့သည္။
သူက စတင္ဖို႔အတြတ္
သူ၏ လက္ေရြးစင္ စိတ္ကူးမ်ားကို
ဖြံၿဖိဳးေစရန္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ထိုအရာက လူထုကို ယင္းတို႔ခ်ဳပ္ခ်ယ္ခံရမူမွ ေနာက္ဆံုးပိတ္ လြတ္ေျမာက္ဖို႔ ဦးေဆာင္လိမ့္မည္။
အထူးသျဖင့္ သူေသဆံုးသာြးၿပီးေနာက္တြင္
Éliphas Lévi ၏ေမွာ္ကို ဝါဒျဖန္႔ခဲ့မူမ်ားမွာ
အႀကီးအက်ယ္ေအာင္ျမင္လာခဲ့သည္။
ထိုအရာေအာင္ျမင္ဖို႔ ၁၈၅၀ခုႏွစ္တြင္ သူ၏ ေမွာ္ပညာဆိုင္ရာ သင္ၾကားမူမ်ားသည္ လြတ္လပ္ေသာ ပံုစံ႐ွိေနၿပီး တစ္ယူသန္ တတ္ႂကြလြန္းေနျခင္းမ်ားျဖင့္ သိသာထင္႐ွားလြန္းေနခဲ့သည္။သူမွာ စုေဆာင္းထားမူ ဘာမွမ႐ွိေခ်။ၿပီးေနာက္ ေ႐ွးက်မူ အခ်ိဳ႕အတြတ္ (သို႔)အမွန္တကယ္မ႐ွိေသာ လ်ိဳ႕ဝွတ္ထားသည္ကိစၥမ်ားအတြတ္
စတင္ခ်င္ေယာင္မေဆာင္ခဲ့ေခ်။သူသည္ တဲေရာ့ကဒ္မ်ားကို သူ၏ ေမွာ္စနစ္မ်ားထဲသို႔ ေပၚင္းစပ္ခဲ့သည္။
သူစနစ္မ်ားသည္
ေရႊအာ႐ုဏ္ဦးဂိုဏ္းႏွင့္ အသင္းဝင္ေဟာင္း Aleister Crowleyတို႔၏
ေမွာ္ပညာေပၚ၌ နတ္႐ိႈင္းေသာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မူ တစ္ခုေတာ့႐ွိခဲ့သည္။သူသည္ ငါးေထာင့္ၾကယ္ သို႔မဟုတ္ ဆံုမွတ္ ငါးခုႏွင့္ၾကယ္ကို
တရားဝင္ေၾကညာဖို႔အတြတ္ ထိပ္ဆံုးက ႐ွိေနခဲ့သူျဖစ္သည္။ ထိုအရာသည္
သူကိုလႈံေဆာ္ေပးေနသည့္ လ်ိဳ႕ဝွတ္နတ္နဲေသာ ေမွာ္ပညာႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာေၾကာင့္ က်ယ္ျပန္႔မူ႐ွိသည္။ Lévi သည္ 20ရာစု၌ ေမွာ္ ျပန္လည္သက္ဝင္ႏိူးၾကားလာျခင္းကို စတင္တည္ေထာင္ဖို႔ ေသာ့ခ်က္တစ္ခုကို အမွတ္ရခဲ့သူပင္ျဖစ္သည္။
No comments:
Post a Comment
ေကာ္မန္ ့ေလးေတြခ်န္ျပီးေတာ့လည္းအၾကံေပးခဲ ့ႏူိင္ပါတယ္