ကြၽန္ေတာ္၏ဘေလာ့မ်ား
Blog-5
ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြး ပန္းပုပညာ
ခရစ္ႀကိဳႏွစ္(၃၂၇_၃၂၅)ခုႏွစ္၊ဘီစီ(၄)ရာ
စုခန္႔တြင္ ဂရိတို႔၏ဘုရင္ အလတ္ဇန္နားသည္ အိႏၵိယေျမာက္ပိုင္း၊အိႏၶဳျမစ္ဝွမ္းကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ရာမွ ဂရိတို႔သည္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ အကြၽမ္းတဝင္ျဖစ္ခဲ့ဖူးေခ်
သည္။ထိုမွတဆင့္ယင္းတို႔ကိုးကြယ္ေသာနတ္ဘုရားမ်ားကို ႐ုပ္တုထုလုပ္ကိုးကြယ္ၾကသလိုမ်ိဳး မဟာယနဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းႏွင့္ ဟိႏၷဴျဗဟၼဏ
ဝါဒမ်ား ေရာယွတ္ေနေသာ ဗုဒၶဘာသာနယ္ပယ္တြင္ ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြးဆင္းတုေတာ္မ်ား ထုလုပ္ကိုးကြယ္ေစရန္ အားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ထိုနယ္ပယ္ကို
ဂႏၶာရေဒသ(Gandhara)ဟုေခၚသည္။ထိုဂႏၶာရေဒသသည္ ဂရိတို႔လႊမ္းမိုးခဲ့ရာမွစတင္ၿပီး ဂရိတို႔၏ေက်ာက္ဆစ္ပညာျဖင့္ ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြးေတာ္
မ်ားေပၚထြန္းခဲ့ရာေဒသပင္ျဖစ္သည္။ယင္းတို႔ႏွင့္ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္ေသာမထုရာပန္းပုဆရာမ်ားသည္ ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြးေတာ္ျမတ္မ်ားကို ထုလုပ္ၾကရာ
တြင္ ေခတ္ဦးယကၡသ႐ုပ္တုမ်ား၊ဂ်ိမ္းဝါဒဆိုင္ရာ
႐ုပ္တုမ်ားကိုအတုယူခဲ့ၾကသည္။ဂႏၶာရ႐ွိပန္းပုဆရာမ်ားမွာမူေခါမ၊ေရာမနတ္႐ုပ္တို႔ကိုအတုယူခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ယခု ဗုဒၶဘာသာ လက္ရာဟန္မ်ားသည္
ဂရိ၊ေရာမ၊အီရန္၊ပါသီယံလက္ရာမ်ားမွျဖာထြက္လာေသာ အကိုင္းအဆတ္တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ထိုေၾကာင့္ဂႏၶာရအႏုပညာဟူသည္ မူရင္းအာ႐ွမိုင္းနားေဒသမွ အေျခခံဗုဒၶဘာသာကို အေနာက္တိုင္းအျမင္ ေပၚင္းစပ္
ထားေသာအနုပညာပံုစံတစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။ထိုအနုပညာကို ျပင္သစ္အနုပညာရွင္မ်ားက ဂရိဗုဒၶဘာသာအနုပညာဟူ၍လည္း နာမည္တပ္ခဲ့ႀက
သည္။အခ်ိဳ့ကမူ ယင္းကျပားအနုပညာဟန္သည္ ယေန့ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိူင္ငံ၏အယ္ဘတ္ထရီးယားေဒသတြင္ ဦးစာြအေျခတည္ခဲ့သည္ဟုလည္းဆိုျကသည္။ထိုျမိဳ့ေတာ္ကို ဂရိတို့ သိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီးေနာက္ အေ့ရွႏွင့္ အေနာက္ျဖစ္ေသာ ဆီရီးယားနွင့္တရုတ္နိူင္ငံကို ခ်ိတ္ဆတ္ေပးနိူင္ခဲ့သည္။ထိုေျကာင့္ဂႏၶာရလက္ရာမ်ားသည္ အိႏၵိယျပည္တစ္ခြင္သာမက တရုတ္ျပည္ထိတိုင္ေအာင္ပ်ံႏွံခဲ့သည္။သို့ျဖစ္
ေသာေျကာင့္ ကပၸာေရွးေဟာင္းပန္းပုပညာ အဆင့္အတန္းကို အကဲျဖတ္ရာတြင္ ဂႏၶာရအ
နုပညာမွာလက္ရာအေျမာက္ဆံုးအျဖစ္သတ္မွတ္ခံရျခင္း ျဖစ္ေပေတာ့သည္။
march18.2015
minsetwai
Blog-5
ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြး ပန္းပုပညာ
ခရစ္ႀကိဳႏွစ္(၃၂၇_၃၂၅)ခုႏွစ္၊ဘီစီ(၄)ရာ
စုခန္႔တြင္ ဂရိတို႔၏ဘုရင္ အလတ္ဇန္နားသည္ အိႏၵိယေျမာက္ပိုင္း၊အိႏၶဳျမစ္ဝွမ္းကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ရာမွ ဂရိတို႔သည္ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ အကြၽမ္းတဝင္ျဖစ္ခဲ့ဖူးေခ်
သည္။ထိုမွတဆင့္ယင္းတို႔ကိုးကြယ္ေသာနတ္ဘုရားမ်ားကို ႐ုပ္တုထုလုပ္ကိုးကြယ္ၾကသလိုမ်ိဳး မဟာယနဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းႏွင့္ ဟိႏၷဴျဗဟၼဏ
ဝါဒမ်ား ေရာယွတ္ေနေသာ ဗုဒၶဘာသာနယ္ပယ္တြင္ ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြးဆင္းတုေတာ္မ်ား ထုလုပ္ကိုးကြယ္ေစရန္ အားထုတ္ခဲ့ၾကသည္။ထိုနယ္ပယ္ကို
ဂႏၶာရေဒသ(Gandhara)ဟုေခၚသည္။ထိုဂႏၶာရေဒသသည္ ဂရိတို႔လႊမ္းမိုးခဲ့ရာမွစတင္ၿပီး ဂရိတို႔၏ေက်ာက္ဆစ္ပညာျဖင့္ ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြးေတာ္
မ်ားေပၚထြန္းခဲ့ရာေဒသပင္ျဖစ္သည္။ယင္းတို႔ႏွင့္ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္ေသာမထုရာပန္းပုဆရာမ်ားသည္ ဗုဒၶ႐ုပ္ဟြးေတာ္ျမတ္မ်ားကို ထုလုပ္ၾကရာ
တြင္ ေခတ္ဦးယကၡသ႐ုပ္တုမ်ား၊ဂ်ိမ္းဝါဒဆိုင္ရာ
႐ုပ္တုမ်ားကိုအတုယူခဲ့ၾကသည္။ဂႏၶာရ႐ွိပန္းပုဆရာမ်ားမွာမူေခါမ၊ေရာမနတ္႐ုပ္တို႔ကိုအတုယူခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။ယခု ဗုဒၶဘာသာ လက္ရာဟန္မ်ားသည္
ဂရိ၊ေရာမ၊အီရန္၊ပါသီယံလက္ရာမ်ားမွျဖာထြက္လာေသာ အကိုင္းအဆတ္တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။ထိုေၾကာင့္ဂႏၶာရအႏုပညာဟူသည္ မူရင္းအာ႐ွမိုင္းနားေဒသမွ အေျခခံဗုဒၶဘာသာကို အေနာက္တိုင္းအျမင္ ေပၚင္းစပ္
ထားေသာအနုပညာပံုစံတစ္မ်ိဳးပင္ျဖစ္သည္။ထိုအနုပညာကို ျပင္သစ္အနုပညာရွင္မ်ားက ဂရိဗုဒၶဘာသာအနုပညာဟူ၍လည္း နာမည္တပ္ခဲ့ႀက
သည္။အခ်ိဳ့ကမူ ယင္းကျပားအနုပညာဟန္သည္ ယေန့ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိူင္ငံ၏အယ္ဘတ္ထရီးယားေဒသတြင္ ဦးစာြအေျခတည္ခဲ့သည္ဟုလည္းဆိုျကသည္။ထိုျမိဳ့ေတာ္ကို ဂရိတို့ သိမ္းပိုက္ခဲ့ျပီးေနာက္ အေ့ရွႏွင့္ အေနာက္ျဖစ္ေသာ ဆီရီးယားနွင့္တရုတ္နိူင္ငံကို ခ်ိတ္ဆတ္ေပးနိူင္ခဲ့သည္။ထိုေျကာင့္ဂႏၶာရလက္ရာမ်ားသည္ အိႏၵိယျပည္တစ္ခြင္သာမက တရုတ္ျပည္ထိတိုင္ေအာင္ပ်ံႏွံခဲ့သည္။သို့ျဖစ္
ေသာေျကာင့္ ကပၸာေရွးေဟာင္းပန္းပုပညာ အဆင့္အတန္းကို အကဲျဖတ္ရာတြင္ ဂႏၶာရအ
နုပညာမွာလက္ရာအေျမာက္ဆံုးအျဖစ္သတ္မွတ္ခံရျခင္း ျဖစ္ေပေတာ့သည္။
march18.2015
minsetwai
No comments:
Post a Comment
ေကာ္မန္ ့ေလးေတြခ်န္ျပီးေတာ့လည္းအၾကံေပးခဲ ့ႏူိင္ပါတယ္