ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္း
ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းကို ျမန္မာတို႔က ပသ်ဴးေခၚင္းျပတ္ဂိုဏ္းဟု ေခၚခဲ့ၾကသည္။ထိုဂိုဏ္းသည္လ်ိဳ႕ဝွတ္သိပ္သည္းၿပီး ပေဟဠိ ဆန္ကာ နားလည္ရခက္ေသာ ဂိုဏ္းပင္ျဖစ္သည္။ယင္း၏မူလအစ ဇစ္ျမစ္မွာ အီဂ်စ္မွျဖစ္သည္ဟုလည္းဆိုၾကသည္။
ထိုဂိုဏ္း၏မူလအစတြင္ယင္းတို႔သည္ယင္းတို႔၏အေဆာက္အဦးမ်ားကို ေက်ာက္တံုးမ်ားျဖင့္တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။အေဆာင္ပစၥည္းမ်ားကို ေၾကးထည္ျဖင့္လုပ္ၾကသည္။ထိုေက်ာက္တံုးႏွင့္ေၾကးထည္မ်ားကို အေျခခံေသာ ေ႐ွးက်လွသည့္ပန္းရန္ႏွင့္ပန္းတဥ္းအတတ္ပညာ႐ွင္မ်ားသည္သူတို႔၏အတတ္ပညာမ်ားကို လ်ိဳဝွတ္ထားေလ့႐ွိၾကၿပီး အသင္းဖြဲ႔ခဲ့ၾကသည္။ထိုသ္ို႔ေသာ ဂိုဏ္းမ်ိဳးကို အဂၤလန္ႏိူင္ငံတြင္ ၁၄ရာစုခန္႔က ေတြ႔႐ွိခဲ့ၾကသည္။ဖရီေမဆင္ ဂိုဏ္းအေၾကာင္းကို ၁၈၃၉ခုႏွစ္တြင္သုေတသီေဟာလီဝဲလ္ ဖီလစ္ပတ္(Halli Well Philippes)က ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္း၏အဖြဲ႔ဝင္မ်ားထဲတြင္ေခါမေခတ္သခ်ာၤပညာ႐ွင္ ယူကလစ္ကို အသင္းတည္ေထာင္သူမ်ားစာရင္းတြင္ထည့္ထားသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးသည္။ထိုဂိုဏ္းသည္ အမ်ားထင္ျမင္ယူဆထားသလို ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ဂိုဏ္းတစ္ခုမဟုတ္ေခ်။ယင္းတို႔သည္ အဖြဲ႔ဝင္အခ်င္းခ်င္း ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းသဖြယ္ ႐ိုင္းပင္းကူညီၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ထိုဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းသားတို႔သည္ဂႏၶာရီပညာႏွင့္ပတ္သတ္ေသာအစီအရင္မ်ားကို အဓိကထားၿပီး ေလ့လာၾကသည္။ယင္းတို႔၏ အစီအရင္ပညာဟူသည္မွာ အခင္းအက်င္း၊အေဆာင္အရြက္၊ပရိေဘာဂစသည့္တို႔ကို သူ႔ေနရာသူ တိတိက်က်ေနရာခ်ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ထိုသို႔ ေနရာခ်ရာတြင္အေဆာက္အဦးမ်ားကို အေ့႐ွဘက္သို႔သာ မ်တ္ႏွာမူထားတတ္ၾကၿပီး ဂိုဏ္းဌာနခ်ဳပ္အခင္းကိုလည္း အျဖဴ၊အနတ္ေက်ာက္ျပားမ်ားျဖင့္သာခင္းၾကေလသည္။ယင္းမွာ ကမာၻေျမႀကီး၏ ေျမသားအတြင္း႐ွိ စြမ္းအင္တို႔ႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္စီမံျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ထိုအျပင္ အမိုးမ်ားကိုလည္း ေရာင္စံုျခယ္သၾကကာ အာကာသအတြင္းမွ cosmic rayတို႔၏ စြမ္းအင္ကို ရယူၾကေလသည္။ခန္းမေဆာင္ကို စီရင္ရာတြင္မူ ခန္းမအလယ္တြင္ ပလႅင္ကို ထား႐ွိေစၿပီး အထက္တြင္မူ ေျခာက္ေျမႇာင့္ၾကယ္တစ္လံုးကို ေရးဆြဲထားၾကသည္။ထိုၾကယ္ေနရာတြင္ မီးထြန္းထားၾကသည္။ဂိုဏ္းခ်ဳပ္ထိုင္ေသာ ပလႅင္အေပၚတည့္တည့္တြင္မူ ငါးေျမႇာင့္ၾကယ္ကို ေရးဆြဲထားၾကသည္။ထိုၾကယ္ကို ေဆာ္လမြန္ၾကယ္တာရာဟုလည္း ေခၚသည္။ထိုေနာက္ အခန္း၏ေထာင့္၄ေထာင့္တြင္ပန္းဟြးမ်ားကို တပ္ဆင္ထားၾကၿပီး ထိုပန္းဟြး၄ခု၏ ေဖာ္ၫႊန္းခ်က္မွာ ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းမ်ားသည္ တရားမ်ွတမူ၊သည္းခံႏိူင္မူ၊ခ်င့္ခ်ိန္ႏိူင္မူ၊ေလာကဓံကို ခံႏိူင္ရည္႐ွိမူတို႔ပင္ျဖစ္သည္။ဖရီးေမဆင္ဂိုဏ္းတို႔၏ ထံုးစံအရ အသင္းသားအသစ္တစ္ေယာက္ ေရာက္လာၿပီဆိုလ်ွင္ ဂိုဏ္းခ်ဳပ္က အေမးအေျဖျပဳလုပ္ရသည္။ၿပီးလ်ွင္ အသင္းသားသစ္သည္ မိမိလည္းပင္းျပတ္လိုကျပတ္ပါေစ အသင္း၏လ်ိဳဝွတ္ခ်က္မ်ားကို မေပၚက္ၾကားေစရပါဟူေသာ အဓိပၸါယ္ကိုရည္ၫႊန္းသည့္အေနျဖင့္ မိမိလည္ပင္းေပၚသို႔ ညာလက္ကိုတင္ၿပီး ျဖတ္ဟန္ျပဳသည့္သေဘာႏွင့္ ႏူတ္ဆတ္ရေလသည္။ထိုေနာက္ ဂိုဏ္းခ်ဳပ္က ဂိုဏ္းသားသစ္ကို စကားဝွတ္ေပးရသည္။ထိုစကားဝွတ္ကို Boaz ဟုေခၚ၏။Boaz၏အဓိပၸါယ္မွာ ျမင့္ျမတ္ေသာနယ္ေျမ Holy Land႐ွိ ေဆာ္လမြန္ဘုရင္ႀကီး၏ ဝတ္ေက်ာင္းေတာ္အဝင္ဝမွ ဘယ္ဘက္ျခမ္း႐ွိတိုင္ကို ေခၚျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ထိုအခ်ိန္က ထိုဂိုဏ္းတို႔သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ဂိုဏ္းဝင္အျဖစ္ လက္သင့္မခံၾကေသးေပ။ထိုေနာက္ပိုင္း 1781ခုႏွစ္တြင္ အီဂ်စ္တို႔၏ ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းႀကီကို ကတ္ဂလီယိုစႀကိဳက စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။သူသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုလည္း ဂိုဏ္းဝင္အျဖစ္ လက္ခံေပးခဲ့သည္။ထိုအီဂ်စ္အစီအရင္ ဖရီးေမဆင္ဂိုဏ္းႀကီးဖြင့္ပြဲတြင္ ထိုစဥ္က လ်ွမ္းလ်ွမ္းေတာက္ေနေသာ မိဖုရားႀကီး အင္တြိဳင္းနတ္ကိုယ္တိုင္ တတ္ေရာက္အားေပးခဲ့ဖူးသည္ဟူ၏
ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းကို ျမန္မာတို႔က ပသ်ဴးေခၚင္းျပတ္ဂိုဏ္းဟု ေခၚခဲ့ၾကသည္။ထိုဂိုဏ္းသည္လ်ိဳ႕ဝွတ္သိပ္သည္းၿပီး ပေဟဠိ ဆန္ကာ နားလည္ရခက္ေသာ ဂိုဏ္းပင္ျဖစ္သည္။ယင္း၏မူလအစ ဇစ္ျမစ္မွာ အီဂ်စ္မွျဖစ္သည္ဟုလည္းဆိုၾကသည္။
ထိုဂိုဏ္း၏မူလအစတြင္ယင္းတို႔သည္ယင္းတို႔၏အေဆာက္အဦးမ်ားကို ေက်ာက္တံုးမ်ားျဖင့္တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။အေဆာင္ပစၥည္းမ်ားကို ေၾကးထည္ျဖင့္လုပ္ၾကသည္။ထိုေက်ာက္တံုးႏွင့္ေၾကးထည္မ်ားကို အေျခခံေသာ ေ႐ွးက်လွသည့္ပန္းရန္ႏွင့္ပန္းတဥ္းအတတ္ပညာ႐ွင္မ်ားသည္သူတို႔၏အတတ္ပညာမ်ားကို လ်ိဳဝွတ္ထားေလ့႐ွိၾကၿပီး အသင္းဖြဲ႔ခဲ့ၾကသည္။ထိုသ္ို႔ေသာ ဂိုဏ္းမ်ိဳးကို အဂၤလန္ႏိူင္ငံတြင္ ၁၄ရာစုခန္႔က ေတြ႔႐ွိခဲ့ၾကသည္။ဖရီေမဆင္ ဂိုဏ္းအေၾကာင္းကို ၁၈၃၉ခုႏွစ္တြင္သုေတသီေဟာလီဝဲလ္ ဖီလစ္ပတ္(Halli Well Philippes)က ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္း၏အဖြဲ႔ဝင္မ်ားထဲတြင္ေခါမေခတ္သခ်ာၤပညာ႐ွင္ ယူကလစ္ကို အသင္းတည္ေထာင္သူမ်ားစာရင္းတြင္ထည့္ထားသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးသည္။ထိုဂိုဏ္းသည္ အမ်ားထင္ျမင္ယူဆထားသလို ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ ဂိုဏ္းတစ္ခုမဟုတ္ေခ်။ယင္းတို႔သည္ အဖြဲ႔ဝင္အခ်င္းခ်င္း ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းသဖြယ္ ႐ိုင္းပင္းကူညီၾကသူမ်ားသာ ျဖစ္သည္။ထိုဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းသားတို႔သည္ဂႏၶာရီပညာႏွင့္ပတ္သတ္ေသာအစီအရင္မ်ားကို အဓိကထားၿပီး ေလ့လာၾကသည္။ယင္းတို႔၏ အစီအရင္ပညာဟူသည္မွာ အခင္းအက်င္း၊အေဆာင္အရြက္၊ပရိေဘာဂစသည့္တို႔ကို သူ႔ေနရာသူ တိတိက်က်ေနရာခ်ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ထိုသို႔ ေနရာခ်ရာတြင္အေဆာက္အဦးမ်ားကို အေ့႐ွဘက္သို႔သာ မ်တ္ႏွာမူထားတတ္ၾကၿပီး ဂိုဏ္းဌာနခ်ဳပ္အခင္းကိုလည္း အျဖဴ၊အနတ္ေက်ာက္ျပားမ်ားျဖင့္သာခင္းၾကေလသည္။ယင္းမွာ ကမာၻေျမႀကီး၏ ေျမသားအတြင္း႐ွိ စြမ္းအင္တို႔ႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္စီမံျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ထိုအျပင္ အမိုးမ်ားကိုလည္း ေရာင္စံုျခယ္သၾကကာ အာကာသအတြင္းမွ cosmic rayတို႔၏ စြမ္းအင္ကို ရယူၾကေလသည္။ခန္းမေဆာင္ကို စီရင္ရာတြင္မူ ခန္းမအလယ္တြင္ ပလႅင္ကို ထား႐ွိေစၿပီး အထက္တြင္မူ ေျခာက္ေျမႇာင့္ၾကယ္တစ္လံုးကို ေရးဆြဲထားၾကသည္။ထိုၾကယ္ေနရာတြင္ မီးထြန္းထားၾကသည္။ဂိုဏ္းခ်ဳပ္ထိုင္ေသာ ပလႅင္အေပၚတည့္တည့္တြင္မူ ငါးေျမႇာင့္ၾကယ္ကို ေရးဆြဲထားၾကသည္။ထိုၾကယ္ကို ေဆာ္လမြန္ၾကယ္တာရာဟုလည္း ေခၚသည္။ထိုေနာက္ အခန္း၏ေထာင့္၄ေထာင့္တြင္ပန္းဟြးမ်ားကို တပ္ဆင္ထားၾကၿပီး ထိုပန္းဟြး၄ခု၏ ေဖာ္ၫႊန္းခ်က္မွာ ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းမ်ားသည္ တရားမ်ွတမူ၊သည္းခံႏိူင္မူ၊ခ်င့္ခ်ိန္ႏိူင္မူ၊ေလာကဓံကို ခံႏိူင္ရည္႐ွိမူတို႔ပင္ျဖစ္သည္။ဖရီးေမဆင္ဂိုဏ္းတို႔၏ ထံုးစံအရ အသင္းသားအသစ္တစ္ေယာက္ ေရာက္လာၿပီဆိုလ်ွင္ ဂိုဏ္းခ်ဳပ္က အေမးအေျဖျပဳလုပ္ရသည္။ၿပီးလ်ွင္ အသင္းသားသစ္သည္ မိမိလည္းပင္းျပတ္လိုကျပတ္ပါေစ အသင္း၏လ်ိဳဝွတ္ခ်က္မ်ားကို မေပၚက္ၾကားေစရပါဟူေသာ အဓိပၸါယ္ကိုရည္ၫႊန္းသည့္အေနျဖင့္ မိမိလည္ပင္းေပၚသို႔ ညာလက္ကိုတင္ၿပီး ျဖတ္ဟန္ျပဳသည့္သေဘာႏွင့္ ႏူတ္ဆတ္ရေလသည္။ထိုေနာက္ ဂိုဏ္းခ်ဳပ္က ဂိုဏ္းသားသစ္ကို စကားဝွတ္ေပးရသည္။ထိုစကားဝွတ္ကို Boaz ဟုေခၚ၏။Boaz၏အဓိပၸါယ္မွာ ျမင့္ျမတ္ေသာနယ္ေျမ Holy Land႐ွိ ေဆာ္လမြန္ဘုရင္ႀကီး၏ ဝတ္ေက်ာင္းေတာ္အဝင္ဝမွ ဘယ္ဘက္ျခမ္း႐ွိတိုင္ကို ေခၚျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ထိုအခ်ိန္က ထိုဂိုဏ္းတို႔သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ဂိုဏ္းဝင္အျဖစ္ လက္သင့္မခံၾကေသးေပ။ထိုေနာက္ပိုင္း 1781ခုႏွစ္တြင္ အီဂ်စ္တို႔၏ ဖရီေမဆင္ဂိုဏ္းႀကီကို ကတ္ဂလီယိုစႀကိဳက စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့သည္။သူသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကိုလည္း ဂိုဏ္းဝင္အျဖစ္ လက္ခံေပးခဲ့သည္။ထိုအီဂ်စ္အစီအရင္ ဖရီးေမဆင္ဂိုဏ္းႀကီးဖြင့္ပြဲတြင္ ထိုစဥ္က လ်ွမ္းလ်ွမ္းေတာက္ေနေသာ မိဖုရားႀကီး အင္တြိဳင္းနတ္ကိုယ္တိုင္ တတ္ေရာက္အားေပးခဲ့ဖူးသည္ဟူ၏
No comments:
Post a Comment
ေကာ္မန္ ့ေလးေတြခ်န္ျပီးေတာ့လည္းအၾကံေပးခဲ ့ႏူိင္ပါတယ္